Słoweńskie rozkosze podniebienia- nie zaglądaj tu, jeśli jesteś na diecie

Obłędnie pachnące drożdżowe ciasto, nadziewane masą orzechową, makiem, rodzynkami, bakaliami, polane kremem, a może sucha szynkach, cienko krajana przenikająca powietrze aromatem ziół, jeszcze nie? To może kremowa zupa z czosnku niedźwiedziego albo idealnie doprawiona bałkański burek? Te i wiele innych smakołyków można spotkać wśród potraw narodowych Słowenii, małego kraju w centrum Europy.

Słowenia leży w centrum naszego kontynentu, na skraju kilku wielkich kultur. Od północy z jednej strony, ogromną część jej granicy stanowią Alpy, pozwalając na ograniczony, ale jednak bezpośredni kontakt z kulturą alpejską. Z drugiej strony, bardzo wąskim pasmem przenikają wpływy niziny węgierskiej. Od południa kraj jest szeroko połączony z kulturą bałkańską, która zaraz po II wojnie przenikała bardzo mocno Słowenię, wchodząca w skład wielokulturowej Jugosławii.

Słoweńcy idealnie dopracowali sztukę inspiracji sąsiednimi kulturami, czerpią z nich, to, co najlepsze i wykorzystując swoje własne produkty, tworząc swojską kuchnię, opartą o zdrowe i bardzo smaczne specjały.

Raj dla mięsożerców

Typowi mięsożercy znajdą w potrawach narodowych Słowenii prawdziwą ucztę. Jak przystało na kuchnię kraju, który w większości jest górzysty, jest ona pełna dość ciężkich dań, zawierających dużo masła, tłuszczów, ogólnie składników, które pozwolą zachowa

przez dłuższy czas potrzebną energię. Słoweńcy bardzo chętnie sięgają po potrawy mięsne, wieprzowina, wołowina, okresowo dziczyzna, często znajdują się na ich stołach. Także drób, jednak nie popularne w Polsce kurczaki, a raczej indyki, gęsi i kaczki, często można tam spotkać.

Mięso jest nieodzownym elementem drugiego dania, zwykle jest to pieczona wieprzowina, steki bądź sznycel, niezwykle popularne są także kiełbasy i szynki:

  • kiełbasa kranjska- półsucha kiełbasa produkowana w alpejskim rejonie Gorenjska. Wykonuje się ją z najlepszej partii wołowiny oraz słoniny, a doprawia tylko i wyłącznie pieprzem i czosnkiem;

  • kraški pršut- szynka suszona na zewnątrz, podawana z domowymi oliwkami i bardzo cienko krojona. Swój charakterystyczny smak zawdzięcza silnemu, zimnemu wiatrowi tzw. burji.

Przyprawy to podstawa dobrze przyrządzonego mięsa, potrawy narodowe Słowenii najczęściej opierają się o tradycyjne przyprawy: melisa, majeranek, tymianek, liść laurowy, szałwia, pieprz i cynamon.

Wegetarianie będą mieć również, z czego wybierać

Podstawą potraw typowo słoweńskich, wyrosłych z ich własnej tradycji są zboża, głównie kasze gryczane, jęczmień oraz kukurydza. Uznaniem cieszą się także rośliny strączkowe: groch i fasola. Dodaje się je do większości potraw, czy to jednogarnkowych, czy jako dodatek do mięs (czego oczywiście wegetarianie mogą uniknąć).

Świetnym rozwiązaniem dla wegetarian spośród potraw narodowych Słowenii będą także:

  • zupy; najpopularniejszymi są grzybowa, dyniowa, szparagowa i z czosnku niedźwiedziego;

  • risotto; jako dodatki wykorzystuje się warzywa i owoce dostępne w określonych porach roku;

  • sery; najpopularniejszy jest grillowany bądź smażony słony, biały ser.

Bałkańskie nuty

Wszechobecną naleciałością z bałkańskiej strefy Europy jest popularny burek. Wśród potraw narodowych Słowenii zajmuje on ważne miejsce, a wypieki te traktowane są jak szybka, ale sycąca przekąska między posiłkami. Burki oferuje większość słoweńskich piekarni, najczęściej spotykane są wersje z serem, mięsem oraz tworzone na podobieństwo pizzy.

Austriackie naleciałości

Wpływy austriackie widoczne są przede wszystkim w przygotowaniu mięs, sznycel wiedeński króluje na stołach Słoweńców zwłaszcza, jako drugie, niedzielne danie. Z Austrii Słoweńcy zapożyczyli także tradycję robienia kiełbas. Jednak poza daniami mięsnymi Słoweńcy przejęli także austriackie desery w postaci strucli- podawanej na różne sposoby oraz tzw.:

  • kaiserschmarrn, ciasto naleśnikowe, bądź omlet przyrządzany na słodko, który w trakcie smażenia zostaje poszarpany na kawałki, podawany jest posypany cukrem pudrem, często z konfiturą żurawinową.

Jednogarnkowe Węgry

Po swoich północno wschodnich sąsiadach Słoweńcy zapożyczyli zamiłowanie do jednogarnkowych potraw. Jedną z najbardziej rozpoznawalnych potraw narodowych Słowenii o korzeniach węgierskich jest:

  • prekmurski bograč- składa się z trzech rodzajów mięs, różnego typu przypraw, wina oraz ziemniaków. Sama nazwa pochodzi od ogromnego kotła lub garnka, w którym węgierscy pasterze na szerokich przestrzeniach puszty gotowali gulasz wieprzowy lub wołowy, wzbogacany różnego typu dodatkami, np. papryką, ziemniakami czy nawet dynią.

Odrobina śródziemnomorskiego klimatu

Słowenia ma bezpośredni dostęp do Morza Adriatyckiego, stąd długa tradycja kuchni śródziemnomorskiej opartej o owoce morza, królującej głównie na zachodzie kraju. W gospodach tego regionu łatwo znajdziemy dostęp do świeżych ryb, omułek czy kałamarnic, które przyprawione nietypową solą- piranską, smakują w niespotykany nigdzie indziej nad wybrzeżem Adriatyku, sposób.

Dzięki wpływom włoskim potrawy narodowe Słowenii opierają się także na makaronach, użyciu oliwy oraz pizzy.

Słoweńcy nie tylko ci z rejonów wybrzeża, bardzo lubią ryby, ale te morskie nie są dostępne w całym kraju, dlatego w lądowej części Słowenii na stołach królują pstrągi.

Desery, na które da się skusić każdy niejadek

Słoweńcy są mistrzami deserów, którym bardzo ciężko jest się oprzeć, jedne z popularniejszych, zaliczane do potraw narodowych Słowenii, to:

  • prekmurska gibanica, składa się z kilku warstw, ich ilość jest uzależniona od fantazji kucharza, na samym spodzie kładzie się kruche ciasto, na które lądują warstwy sera, maku, jabłek, orzechów i wielu innych;

  • kremówka z Bledu, kremówki zna chyba każdy z nas, ale te podawane w większości restauracji, oparte są o komercyjne, ujednolicone przepisy, a w Słowenii można spróbować kremówki wykonywanej według oryginalnego przepisu. Ręcznie wyrabiane, chrupiące i złociste ciasto, krem jajeczny i bita śmietana i już na sam dźwięk tych słów zaczynamy czuć ssanie w żołądku.

Polak- Słoweniec- łączy nas kuchnia?

Mimo naleciałości krajów sąsiednich, słoweńska kuchnia ma bardzo dużo wspólnego z kuchniami innych krajów Słowiańskich. Oparcie wielu potraw na zbożach, szczególnie gryce, roślinach strączkowych oraz dziczyźnie i drobiu jest ewidentnym przykładem na nawiązywanie do wspólnych gustów słowiańskich.

Polak podróżujący po Słowenii, z całą pewnością ucieszy się widząc standardowy obiad słoweński, zwłaszcza niedzielny. Pojawia się wtedy na stole nieodzowny rosół z makaronem, jakże dobrze znany z polskich domów, jako pierwsze danie. Na drugi rzut zwykle można otrzymać porcję mięsa, przyrządzonego z ziemniakami lub kaszą. Nie zaskoczy nas także podawana kiełbasa czy drożdżowe ciasto, bardzo podobne do naszego makowca czy świątecznego keksa.

Tych potraw narodowych Słowenii absolutnie musisz spróbować:

  • žlikrofi- wpływy włoskie, makaron przypominający włoskie ravioli, wypełniony mięsem wieprzowym z przyprawami oraz smażoną cebulką, całość zabielona jest sosem tworzonym na bazie roztopionego masła;

  • jota- wpływy bałkańskie, zupa o składzie odrobinę podobnym do naszego, swojskiego kapuśniaku. Gotowana jest na bazie kiszonej kapusty oraz… fasoli, która sprawia, że jest znacznie delikatniejsza niż nasz rodzimy kapuśniak;

  • kraški pršut- szynka suszona na zewnątrz;

  • pisan kruh- dane typowo słoweńskie, chleb cętkowany wypiekany z trzech rodzajów zbóż, zwykle jest to gryka, kukurydza oraz pszenica, zwiniętych w jeden dość płaski bochen;

  • potica- ciasto drożdżowe, zawijane z nadzieniem z orzechów włoskich, bakalii, czasem maku. Odmiany są bardzo różne, ale jest to najpopularniejsze ciasto w Słowenii;

  • štrukli- zawijaniec z ciasta francuskiego bądź przygotowanego z mąki gryczanej, nadziewany warzywami, grzybami, mięsem bądź owocami. Podawany jest pokrojony na małe roladki, często razem z sosami lub innymi dodatkami. Obecnie (w wersji bezmięsnej) wykorzystuje się go, jako główne danie wegetariańskie.